تاریخ انتشار:92/8/24 - 23:35
شماره مطلب:1392824
پایی که جا ماند

عصایی كه راوی قسمتی از جنگ شد

سید ناصر حسینی‌پور كتاب «پایی كه جا ماند» را به ولید فرحان، شكنجه‌گری كه از هیچ فرصتی برای آزار و اذیت او غافل نمی‌ماند تقدیم كرده. شكنجه‌گری كه او را مجبور به دویدن بر روی یك پا می‌كند، او را مجبور به ساعت‌ها خیره شدن به آفتاب می‌كند و برای بیرون كشیدن اطلاعات از ناصر با كابل به جان او می‌افتد.مخفی‌كردن یادداشت‌های نوشته‌شده بر روی كاغذ سیگار در داخل یك عصا، در نگاه اول به فیلم‌های ماجراجویانه و پر افت و خیزی می‌ماند كه بیننده را تا انتهای داستان میخكوب می‌كند، اما این یادداشت‌های پنهان شده در درون عصا خاطرات 811 روز اسارت سید ناصر حسینی‌پور از زندان‌های مخفی عراق هستند؛ یادداشت‌های روزانه‌ای كه از 3 تیر 1367 آغاز می‌شوند و تا 22 شهریور 1369 ادامه می‌یابند و اشك‌ها و لبخندهای اسرای ایرانی در عراق را روایت می‌كند.

«پایی كه جا ماند» به شرح بسیاری از اعمال و رفتار اسرا و نظامیان عراقی پرداخته و زوایای بسیاری را از زندگی اسرا در كمپ‌های عراقی روایت كرده است. این امر موجب شده كه راوی به موضوعات متنوع و گوناگونی از زندگی اسرا در كتاب اشاره كند؛ گذران اوقات فراغت، عزاداری، آموزش و تدریس، آدم‌فروشی و ... یادداشت‌های اولیه‌ی كتاب بسیار طولانی و با جزئیات فراوان نقل شده‌اند و در ادامه كوتاه و كوتاه‌تر‌ می‌شوند. یكی دیگر از ویژگی‌های این كتاب، آشنایی خواننده با حال و هوای اسیران ایرانی در مناسبت‌های ویژه مانند پذیرش قطعنامه، رحلت امام (ره)، اعیاد و مناسبت‌های ملی و مذهبی و جو حاكم بر اسرا است.

سید ناصر حسینی‌پور كتاب «پایی كه جا ماند» را به ولید فرحان، شكنجه‌گری كه از هیچ فرصتی برای آزار و اذیت او غافل نمی‌ماند تقدیم كرده. شكنجه‌گری كه او را مجبور به دویدن بر روی یك پا می‌كند، او را مجبور به ساعت‌ها خیره شدن به آفتاب می‌كند و برای بیرون كشیدن اطلاعات از ناصر با كابل به جان او می‌افتد.

كتاب «پایی كه جا ماند» تشكیل شده است از 15 فصل با عناوین: جزیره‌ی مجنون: جاده‌ی خندق، جزیره‌ی مجنون: پد خندق، المیمونه: سپاه چهارم عراق، دژبان مركز بغداد، زندان الرشید: بیمارستان الرشید بغداد - دژبان مركز بغداد، زندان الرشید تكریت، كمپ ملحق تكریت، اردوگاه 16 تكریت، بیمارستان القادسیه تكریت، كمپ ملحق تكریت، اردوگاه 16 حبانیه، بیمارستان 17 تموز، اردوگاه 13 رمادیه، ایران، تولدی دوباره. همچنین در پایان كتاب بخشی را به اسناد و عكس‌ها اختصاص داده‌اند.

نگارش اولیه‌ی این كتاب در سال‌های 1375-1370 انجام گرفته و زمانی كه نگارش دوم كتاب با چند سال تأخیر پایان یافته، نویسنده از انتشار آن امتناع كرده است. صفحات نوشته شده چند سالی در كتابخانه‌ی نویسنده ماند تا با اصرار دوستان در سال 1390 در قالب این كتاب منتشر شد.

حسینی‌پور كه به نوشتن یادداشت‌های خود در دوران اسارت علاقه‌ی بسیاری داشته، در مورد سختی خود برای به‌دست آوردن یك مداد می‌نویسد: امروز تسبیحم را با یك نصف مداد با سلوان عوض كردم. ارزش تسبیحم كه با هسته‌ی خرما درست شده بود، بیشتر از ده دینار می‌شد. ارزش یك نصف مداد كمتر از یكصد فلس بود. هر هزار فلس یك دینار عراقی است. چند روزی بود كه برای نوشتن، خودكار و مداد نداشتم. دلم می‌خواست تسبیحم را نگه‌بدارم تا روزی كه آزاد شدم، برای پدرم ببرم. آرزو داشتم پدرم با تسبیحی كه از هسته‌های خرمای عراق درست كرده بودم، ذكر بگوید. روایت بازگشت سید ناصر حسینی‌پور نیز از نقاط عطف این كتاب محسوب می‌شود، زیرا در حالی كه همگان او را مفقودالاثر تلقی می‌كردند، خبر بازگشت او به ایران می‌رسد و پدر او در كمال ناباوری می‌گوید: «اگه ناصر اومد، من هم می‌رم سر قبر سید منصور می‌گم تو هم پاشو بیا خونه.» جمله‌ای كه به قول سید ناصر هنوز هم در میان خانواده‌شان تكرار می‌شود.

در كنار یادداشت‌ها و ذكر خاطرات، قالب نوشتاری این كتاب نیز قابل توجه و تامل است. با پایان یافتن جنگ تحمیلی در سال 67، كتاب‌های بسیاری در مورد خاطرات رزمندگان و شهدای دفاع مقدس منتشر شدند. وجه غالب بسیاری از این كتاب‌ها، مصاحبه با بازماندگان جنگ و یا اطرافیان آنها بود كه در یك یا چند مرحله انجام می‌گرفت. پس از پیاده كردن مصاحبه‌ها بر روی كاغذ، افرادی به نگارش، ویرایش یا بازنویسی این خاطرات می‌پرداختند و سرانجام كتابی در مورد یكی این عزیزان منتشر می‌شد. در میان رزمندگان و بازماندگان جنگ، عده‌ی قلیلی بودند كه شخصاً به نوشتن خاطرات خود اقدام كردند و انتشار یادداشت‌ها قالبی كاملاً مهجور بود. كتاب «پایی كه جا ماند» از این حیث نوعی خط‌شكن محسوب می‌شود، زیرا از سویی در قالب یادداشت‌نویسی است و از سوی دیگر سید ناصر حسینی‌پور شخصاً آن را نگاشته است.

افزودن نظر جدید

کد امنیتی
کد امنیتی برای جلوگیری از ارسال اسپم می باشد.
Image CAPTCHA
لطفا کاراکترهای تصویر را در کادر بالا وارد نمایید.

پیوندهای تصویری