تاریخ انتشار:13/10/27 - 10:05
شماره مطلب:20131027343
گفتگو (نویسنده محمد حقانی)

مقدّمه

باسمه تعالی
وقوُل لِّعِبَادِى یَقُولُواْ الَّتىِ هِىَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّیْطَنَ یَنزَغُ بَیْنهَُمْ إِنَّ الشَّیْطَنَ کاَنَ لِلْانسَانِ عَدُوًّا مُّبِینًا(اسراء ،۵۳)
به بندگانم بگو: «سخنى بگویند که بهترین باشد! چرا که (شیطان بوسیله سخنان ناموزون)، میان آنهانزاع و دعوا می اندازد ؛همیشه شیطان دشمن آشکارى براى انسان بوده است!
برخي‌ از فلاسفه‌ تمايز انسان‌ با ساير موجودات‌ راناطق‌ بودن‌ و توانايي‌ گفتگو معرفي‌ مي‌كنند، و در تعريف‌ انسان‌ مي‌گويند:"انسان‌ حيواني‌ است‌ ناطق‌"، در راستاي‌ الرحمن‌ علم‌ القرآن‌ خلق‌ الانسان‌ علمه‌ البيان‌ (1) است‌. يعني‌ خلقت‌ انسان‌ و سپس‌ عرضه‌ توانايي‌ "بيان‌ "، برجسته‌ترين‌ ويژگي‌ انسان‌ است‌ كه‌ خداوند پس‌ از خلقت‌ انسان‌، به‌ عنوان‌ يك‌ موهبت‌ از سوي‌ خود به‌ انسان‌ ارزاني‌ داشت‌. توانايي‌ انسان‌ در گفتگو و بيان‌ آن‌ چه‌ مي‌داند. "علم‌ الانسان‌ ما لم‌ يعلم‌"(2) است‌. مقام‌ بيان‌ و سخن‌وري‌ نزد انديشه‌ورزان‌ به‌ اندازه‌اي‌ است‌ كه‌، تنها ويژگي‌ ممتاز انسان‌ بعنوان‌ موجودي‌ كه‌ مي‌انديشد، از ساير موجودات‌ قلمداد مي‌شود. چه‌ آنكه‌ از نظر زبان‌ شناسي‌و فرهنگ‌شناسي‌ انديشه‌ چيزي‌ نيست‌ جز حاصل‌ كنشهاي‌ زباني‌. اما به‌ نظر مي‌رسد آنچه‌ كه‌ اين‌ تمايزرا بارزتر مي‌سازد و شكاف‌ عظيمي‌ در بين‌ انسان‌ و ساير جانداران‌ ايجاد ميكند،
بدين‌ جهت‌ است‌ كه‌ انسان‌ با ابزارهايي‌ كه‌ خداوند در اختيارش‌ قرار داده‌، قادر است‌ افكار نوين‌ و پيچيده‌ و همچنين‌ احساسات‌ مخفي‌ و پنهان‌ خود را به‌ شكل‌ كلمات‌ و واژه‌ها به‌ ديگران‌ ابراز كند. گفتگو؛ انتقال‌ انديشه‌ و احساس‌ بعنوان‌ انساني‌ترين‌ راه‌ حل‌، مورد قبول‌ بشريت‌ بوده‌ و هست‌ و هرگاه‌ از ‌ راه‌ گفتگودور شده‌ به‌ قلمرو ساير جانداران‌ نزديك‌ شده‌ است‌. گفتگو به‌ عنوان‌ مقدس‌ترين‌ راه‌ محسوب‌ مي‌شود چرا كه‌، خداوند در انتقال‌ حقايق‌ و مصالح‌ انسان‌ همواره‌ اين‌ راه‌ را برگزيده‌ است‌ و در ارتباط‌ با تمامي‌ پيامبرانش‌ اولين‌ و بهترين‌ راه‌ براي‌ انتقال‌ انديشه‌ و حل‌ اختلافها و رسيدن‌ به‌ يك‌ نقطه‌ مشترك‌ را گفتگو مي‌داند.
كاربرد فراوان واژهایی نظیر "قل:بگو" 315 بار و قال:گفتند،501 بار، بیانگر اهمیت فرهنگ گفت و شنود و تبادل نظر در قرآن كریم میباشد و بیش از 1700 بار واژه‌ی" ق و ل " گفتگو و مشتقات آن تکرار شده است که این دلالت بر اهمیت آن از دیدگاه اسلام دارد.
در اسلام شاید هیچ آیه‌ای مانند: «ادْعُ إِلَى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ» (سوره نحل 125) مسلمان مسئول متعهد را به رعایت آداب و شرایط گفتگو دعوت نکرده باشد. بر اساس این آیه دعوت به سوی یکتا پرستی با موعظه و اندرز نیکو و از طریق عقلانی میسر می‌شود که در این میان بازیباترین شیوه‌ی سخن گفتن باید به گفتگو پرداخت و اینگونه است که خداوند ارکان و پایه‌های دعوت را مشخص می‌کند که می‌بایست به راهکاری نگریست که یزدان می‌گوید زیرا اوست که حقیقت را می‌داند.

افزودن نظر جدید

کد امنیتی
کد امنیتی برای جلوگیری از ارسال اسپم می باشد.
Image CAPTCHA
لطفا کاراکترهای تصویر را در کادر بالا وارد نمایید.

پیوندهای تصویری