تاریخ انتشار:92/8/5 - 10:00
شماره مطلب:139285340
گفتگو

اصول و قواعد گفتگو در قرآن

گفتگو بر اساس قران دارای اصول و قواعدی است . با مراجعه به قران می شود با اصول و قواعدی را به دست اورد که گفتگو باید بر اساس آن قواعد شکل گیرد تا منجر به نتیجه گردد.
1 - گوش دادن به مدعیات مخاطب و دقت در آن ؛
گفتگو کننده باید مدعیات مخاطب خویش را در مناظره به دقتی تمام فرایابد . اين اصل از آيه "فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه » به خوبي قابل استفاده است ؛ البته به همان اندازه که گوش دادن به سخنان طرف مناظره ضروری است ، ارایه نقدی موشکافانه و عالمانه در قبال نارسایی ها یا ناکامیابی های مفهومی و معنایی سخنان او نیز ضروری است .
2 - حکمفرما کردن فضایی علمی بر بحث و اجتناب از احساسی بودن ؛
دو سوی بحث باید بکوشند فضایی علمی و نه احساسی را بر پرسش ها و پاسخ های خویش حکمفرما سازند. به آيات زير توجه بفرماييد :
- {ولا تسبّوا الذين يدعون من دون الله فيسبّوا الله عدواً بغير علم} (سوره انعام، ايه 108).
- "قل هاتوا برهانكم إن كنتم صادقين"
- "الذين يجادلون في آيات اللّه بغير سلطان أتاهم ..."
3 - ضرورت انجام گفتگو در هر شرایط
گفتگو در هر شرایط ضرورت دارد ؛ به این دلیل که قران به هنگامي كه حتي به گفتگو میان طرفدران اديان توصیه می کند «قل يا أهل الكتاب تعالوا إلى كلمة سواء بيننا وبينكم» ، طبیعیتا كساني با شرایط فاصله های کمتر و برخوردار ي از نقاط مشترك بيشتر مي توانند و باید به گفتگو بپردازند .
4- لزوم قرار گرفتن دو طرف مناظره در وضعیتی همسان و همسطح ؛
گفتگو باید بر اساس اصل مساوات در حین گفتگو بر قرار شود وهمه درپی جستجو گری و کشف واقعیت و حقیقت باشند. در غير اين صورت گفتگو به جای نمی رسد. درست است که ممکن است یک طرف گفتگو در سطح علمي بالاترو دیگري در مرتبه ای پایین تر قرار داشته باشد ولی از نظر قرآن منطق و شرط گفتگو آن است که هر دو طرف با ايجاد فضای استماع و پرهيز از سماجت ، زمينه کشف و هويدا شدن حقیقت را فراهم آورند
اين ايه وضعیتی را ترسيم مي كند که سخن از فرد نیست ؛ سخن از جمع يعني عباد و استماع آن ها در كار است . عمل به آيه يعني همه به شنیدن حرف يكديگر اقدام ورزند .
اين اصل را از آيه زير نيز مي توان استفاده نمود :
" وإنا أو إياكم لعلى هدى أو في ضلال مبين...". "قُل لَّا تُسْأَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنَا وَلَا نُسْأَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ"
5- ضرورت شناسايي نقاط مشترک و استوار ساختن مناظره بر آن ؛
از ايه "تعالوا الی کلمةسواء " استفاده مي شود كه گفتگو كننده گان ابتدا بايد نقطه مشترک وکلمه سواء را بیابند و گفتگو را بر پایه آن مبنای مشترک مورد قبول به انجام برسانند . کلمه، دستمایه گفتگواست . گفتگوها بر اساس تبادل کلمات شکل می گیرند و کلمه جایگاه ان گفتگو است . اين آیه ضمن اینکه دعوت مسلمانها به در پيش گرفتن روش واحد با اهل کتاب در پاره ای از موضوعات مشترک ، نظر به گفتگو دارد .
بدين ترتيب گفتگو برای این که مثمر ثمر قرار گيرد لاجرم باید بر یک اصول و نقاط مشترک استوار باشد گفتگوهایی که در خلا انجام می گیرند و نقطه های مشترکی را با خود همراه ندارند به ثمر نمی رسند مگر اینکه به نحوی طرفین به یک نکته هاي مشترکی دست بیابند و آن گاه بر اساس ان نقطه هاي مشترک حرف بزنند .
6 - مجال دادن به انديشه ها جهت طرح شدن در فضاي گفتگو به رغم ساقط بودن آن ها از درجه علمي؛ اسلام به صورت كلي نمي خواهد كه انسان در حالات خوف نسبت به عقائد وأفكارخود زندگي كند و يا نقاط خلا و يا سياه در فكروآگاهي او وجود داشته باشد بلكه مي خواهد با تمام آزادي فكر كند وبا گشودن افق در برابر خود به آگاهي تمام برسد .
به اين آيه توجه نماييد
" وإنا أو إياكم لعلى هدى أو في ضلال مبين...".
7- بهره گيري از شيوه درست
يكي از محورهاي مهم توصيه هاي قرآن در باره گفتگو بهره گيري از شيوه درست در گفتگو است :
{وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَن}
{وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَن}
{وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً}
طعنه زدن ،استهزاء و تمسخر كردن وتحقير نمودن در تعامل و گفتگو از نظر قرآن مردود است . {ولا تسبّوا الذين يدعون من دون الله فيسبّوا الله عدواً بغير علم

—

افزودن نظر جدید

کد امنیتی
کد امنیتی برای جلوگیری از ارسال اسپم می باشد.
Image CAPTCHA
لطفا کاراکترهای تصویر را در کادر بالا وارد نمایید.

پیوندهای تصویری